โครงการ "การสังเคราะห์วิธีคิดและแนวทางการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยภูมิปัญญาตะวันออกเพื่อนำไปสู่การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการนานาชาติ" (พ.ศ.2550 - พ.ศ.2551)


การศึกษา “การสังเคราะห์วิธีคิดและแนวทางการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยภูมิปัญญาตะวันออก” มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์และบูรณาการผลการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับการประยุกต์แนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ในมิติทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยศึกษาจากประสบการณ์ของ 5 กรณีศึกษาในประเทศไทย คือ 

(1) การจัดการป่าชายเลนพื้นที่ลุ่มน้ำปะเหลียน จ.ตรัง 

(2) การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบ้านละหอกกะสัง อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์ 

(3) การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บ้านเปร็ดใน จ.ตราด 

(4) การจัดการทรัพยากรธรรมชาติป่าต้นน้ำพะโต๊ะ จ.ชุมพร 

(5) การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของธุรกิจชุมพรคาบาน่ารีสอร์ตและศูนย์กีฬาดำน้ำ จ.ชุมพร 

โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงเอกสาร ประกอบกับการจัดประชุมกลุ่มย่อยเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็น นอกจากนี้ยังได้ทำการสังเคราะห์แนวคิดและวิธีการร่วมกับประสบการณ์ของประเทศอื่นๆ อีก 5 ประเทศ ได้แก่ จีน อินเดีย ภูฎาน บังกลาเทศ ญี่ปุ่น โดยใช้การจัดประชุมเชิงปฏิบัติการเป็นเวทีแลกเปลี่ยนและระดมความคิดเห็นร่วมกัน

กรอบการวิเคราะห์กรณีศึกษาของประเทศไทย คณะผู้ศึกษาได้แยกการวิเคราะห์ระดับการเป็นเศรษฐกิจพอเพียงเป็น 3 ระดับ คือ (1) ระดับเข้าข่าย ซึ่งมีลักษณะสำคัญในแง่การใช้วิธีการ (2) ระดับเข้าใจ ซึ่งมุ่งเน้นให้ความสำคัญต่อวิธีคิด และ (3) ระดับเข้าถึง ซึ่งเป็นระดับที่ผ่านการปฏิบัติเป็นประจำจากพื้นฐานความเข้าใจจนกลายเป็นวิถีชีวิต หรือ วิถีปฏิบัติโดยธรรมชาติ ทั้งนี้ แต่ละกรณีศึกษามีการพัฒนาระดับของการเป็นเศรษฐกิจพอเพียงที่แตกต่างกัน ไม่ได้มีลักษณะเป็นเส้นตรงที่มีระดับเป็นขั้นๆ แบบตายตัว

ในการประยุกต์ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จากทั้ง 5กรณีศึกษา ได้แสดงให้เห็นถึงลักษณะร่วมกันของวิธีคิดและแนวทางการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 6 ประการ คือ (1) หลักคิด คือ การทำเพื่อคนส่วนใหญ่ (2) เป้าหมาย คือ การเน้นที่ความสุขซึ่งไม่ใช่วัตถุแต่เป็นความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติ ความหลากหลายทางชีวภาพ ความสมบูรณ์ในอาหาร (3) มีเครื่องมือสำหรับการเรียนรู้ร่วมกัน และทำให้เกิดการยกระดับจิตใจจากการทำเรื่องนั้น (4) การมีส่วนร่วมของชุมชน (5) การมีทุนทางสังคมเป็นพื้นฐาน และ (6) กระบวนการเรียนรู้

เมื่อนำประสบการณ์ของประเทศไทยมาสังเคราะห์ร่วมกันกับอีก 5 ประเทศ ได้พบว่าภูมิปัญญาตะวันออกนั้นมีลักษณะร่วมกันที่สำคัญซึ่งประกอบไปด้วย คุณค่าทางจิตใจและศีลธรรม เทคโนโลยีที่เหมาะสมขององค์ความรู้ การมีส่วนร่วมของชุมชน การมีสถาบันที่อยู่ร่วมกันอย่างปรองดอง และการมีความสุขใจ 

เอกสารดาวน์โหลด

  1. 1-ปกรายงาน.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  2. 2-บทสรุปสำหรับผู้บริหาร.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  3. 3-บทคัดย่อ.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  4. 4-สารบัญ.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  5. 5-บทที่ 1 บทนำ.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  6. 6-บทที่ 2 กระบวนทัศน์ comment จาก อ.อภิชัย.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  7. 7-บทที่ 3 วิเคราะห์กรณีศึกษา.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  8. 8-บทที่ 4 ผลการสังเคราะห์.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  9. 9-บทที่ 5 การสังเคราะห์วิธีคิดภูมิปัญญา.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  10. 10-บรรณานุกรม.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  11. 11-ภาคผนวก ก สรุปประชุม.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  12. 12-ภาคผนวก ข กรณีศึกษา.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  13. 13-ภาคผนวก ค เทคโนโลยี.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  14. 14-คำนำ.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
  15. 15-เนื้อหาสื่อสิ่งพิมพ์.pdf ดูเอกสาร / ดาวน์โหลด
สงวนลิขสิทธิ์ © 1995-2015 สถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม (ธ.พ.ส.ส.).
8/16 ถ.กรุงเกษม แขวงวัดสามพระยา เขตพระนคร กทม. 10200
โทรศัพท์ 0 2280 1812 , 0 2280 6228 , 0 2280 0557 , 0 2628 6438
โทรสาร 0 2282 8877
e-mail: gseiorth@gmail.com